De veteranenvereniging en hun reizen:
De Veteranenvereniging:
Al op 19 oktober 1945 werd de
veteranenvereniging officieel genaamd: "National Timberwolf
Association" opgericht. Er werd een
president gekozen en negen vice- presidenten, er waren dus ook negen districten
gelijk lopende met de Army Service Command gebieden tijdens de tweede wereld
oorlog. Hun eerste president was Leo A. Hoegh, ook schrijver van het boek
Timberwolf Tracks de officiële geschiedenis van de divisie. Doelen van de
vereniging zijn om de kameraadschap die er tijdens de oorlog was te behouden,
en de herinneringen hoog te houden aan hun gevallen kameraden. Tevens
organiseren ze 1 keer per jaar een nationale conventie. Ook wordt er om de twee
á drie jaar een reis georganiseerd naar Europa, om de plaatsen waar de divisie
in 1944 geweest is te bezoeken, zowel in Frankrijk, België, Nederland als in
Duitsland.
Eerste ontmoeting met Glen Lytle 17 mei 1992:
Na eerst
schriftelijk contact te hebben gehad met Glen Lytle, de
secretaris-penningmeester van de Timberwolf Association i.v.m. de aankoop van
het boek Timberwolf Tracks deelde deze mede dat hij op 17 mei 1992 naar
Nederland zou komen en het boek plus een Timberwolf schouderkenteken van hem
zelf mee zou brengen. Het was een geweldige ontmoeting met hem en andere
veteranen. Onze eerste ontmoeting groeit daarna uit tot een vriendschap.
Timberwolf reis oktober 1994:
In 1994 organiseert de veteranen
vereniging een reis richting Europa i.v.m. de 50 jarige herdenkingen van het
einde van de tweede wereldoorlog. In Oudenbosch, Standdaarbuiten en in
Rijsbergen worden ze groots ontvangen. Op 15 oktober 1994 worden we door Glen
Lytle voorgesteld aan voormalig luitenant Peter Branton van de I compagnie van
het 413e infanterie regiment. Hij vertelt ons dat hij graag op zoek
wil gaan naar het gehuchtje Heilbloem, waar zijn compagnie hun vuurdoop kreeg
en waar verschillende vrienden van hem gesneuveld of gewond geraakt zijn. We
spreken af om op zondagochtend van de 16e oktober op zoek te gaan. In de
Amerikaanse legerrapporten wordt het Heilbloom genoemd.
Foto:De
Heilbloem boerderij met links peter Branton en rechts Ervin Ermes
Op zondag halen we hem op bij zijn hotel in Breda,
tevens worden we voorgesteld aan Ervin Ermis, in 1944 soldaat 1e klas van
dezelfde I compagnie. We gaan gezamenlijk op zoek naar het bewuste gehucht wat
later eigenlijk maar 1 of 2 boerderijen blijken te zijn. Naar een zoektocht van
ongeveer een uur vinden we de bewuste boerderij precies op de
Nederlands/Belgische grens, en ontmoeten de boer die er nu woont. Hij verteld
dat het zijn oudtante was die er in 1944 woonde en verteld ons ook waar zij nu
woont. We besluiten een poging te wagen om haar te ontmoeten. Dit lukt en voor
haar als voor de 2 veteranen is het een emotioneel moment.
Na dit bezoek rijden we terug
naar de grote groep veteranen die op dat moment in Oudenbosch zijn en op die
middag in Rijsbergen worden ontvangen. Tijdens deze rit verteld Peter Branton
ons dat hij na het vinden en bezoeken van de Heilbloem boerderij hij nog 1 wens
heeft, namelijk de vrouw ontmoeten die zijn broek heeft gemaakt op 27 oktober
1944, nadat hij was blijven steken in prikkeldraad en een lange scheur in zijn
broek had.
Dit was echt uniek, dit verhaal kenden we al vele
jaren, daar die vrouw de oma was van een van onze medewerkers. Diezelfde middag
hebben ze elkaar na bijna 50 jaar
opnieuw ontmoet, over toeval gesproken!
Deze
middag was er in Rijsbergen feest, de veteranen werden feestelijk binnen
gehaald met oorlogsvoertuigen, tevens hadden de verschillende buurtschappen
wagens gemaakt met allerlei thema's over de oorlogs- en bezettingstijd. Tevens
was er een kranslegging aan het monument bij het gemeentehuis. Ook een door de
Heemkundige kring georganiseerde en mede
door ons ingerichte tentoonstelling werd die middag geopend.
Foto: Peter Branton met
Mevrouw van Baal-van den Broek bij hun ontmoeting 50 jaar later in
Rijsbergen tijdens de reis in 1994
Timberwolf reis mei 1997:
In mei 1997 was er weer een Timberwolf
reis naar Europa, in Nederland werden wederom de plaatsen Oudenbosch,
Standdaarbuiten en deze keer ook Zundert aangedaan. Op zaterdag 3 mei was de
ontvangst in Zundert. Twee van onze mensen zaten mede in het welkomstcomité dat de ontvangst had voorbereid.
De veteranen werden ontvangen met koffie en gebak in het gemeentehuis, waar
burgemeester Neeb namens de gemeente, en Glen Lytle namens de veteranen een
toespraak hielden. Er werd een voor deze gelegenheid in tweevoud gemaakte
oorkonde getekend, door zowel burgemeester Neeb en Glen Lytle. Één van deze
oorkondes werd meegegeven aan de veteranen.
Foto: In Zundert legt Ervin Ermes
(links) aan Burgemeester Neeb uit hoe een M-1 geweer 
werkt.
Hierna werd er gezamenlijk een
bezoek gebracht aan het standbeeld van Vincent van Gogh, de wereldberoemde in
Zundert geboren schilder. Tevens werd het kerkje bezocht waar Vincent zijn
vader dominee was. Na dit bezoek is het gehele gezelschap verder gelopen naar
het terrein van de Westerwiek. Hier hadden wij met behulp van de Belgische
vereniging Historical War Wheels een klein kampement opgesteld. Er waren enkele
tenten, voertuigen en vele soldaten in origineel uniform. De veteranen waren
zeer te spreken over deze levende tentoonstelling, er werden door de veteranen
aan vrouw en kinderen, maar ook aan andere belangstellenden menig uitleg
gegeven over de bewapening en uniformering van de G.I. in de tweede
wereldoorlog. Tevens werden de veteranen en hun familie toegezongen door
ongeveer 50 schoolkinderen in hun eigen taal.
Na dit bezoek werd er een lunch
aangeboden in het cultureel centrum van Gogh. Hier kreeg Glen Lytle uit handen
van burgemeester Neeb de gemeentevlag van Zundert. Na de lunch is er nog een
bezoek gebracht aan Achtmaal, de bus voorafgegaan door enkele jeeps is gereden
naar een boerderij in Achtmaal waarin 1944 een veldhospitaal gevestigd was. Na
dit bezoek zijn de veteranen teruggekeerd naar hun hotel.
Timberwolf reis mei 1999:
In mei 1999 was er in Zundert
geen programma voorbereid, de veteranen zouden echter wel de lunch gebruiken in
Zundert, enkele van ons waren hierbij uitgenodigd door Glen Lytle. De veteranen
hadden die ochtend tevergeefs gezocht naar de heilbloem boerderij, daar bij de
veteranen Ronald Javornik (I compagnie, 413e infanterie regiment)
aanwezig was die bij deze boerderij gewond was geraakt in 1944. na de lunch
besloten we een rit te maken met de veteranen, we bezochten eerst weer de
boerderij in Achtmaal die in 1944 was gebruikt als veldhospitaal. Later hebben
we hun het feestpaleis Royal Jaiseling Palace laten zien, een niet meer terug
te herkennen klooster, precies op de grens van Nederland en België, waar het
414e infanterie regiment hard om heeft gevochten. Hierna zijn we verder gereden
naar Heilbloem. Dit was voor Ronald Javornik een zeer speciaal moment. Hij
heeft het hier verder het hele weekend over gehad en ons verschillende keren
hartelijk bedankt.
Foto: Met Glen Lytle (3de van links) en een
nagemaakte regimentsvlag in 
Standdaarbuiten
De volgende dag waren de
veteranen in Standdaarbuiten, waar bij het monument een krans werd gelegd, we
waren hier wederom bij met een van onze jeeps en enkele mensen in
uitgaansuniform.
Foto: het
bezoek aan Overloon, Peet laat aan 2 vrouwen van Veteranen rantsoenen zien die
hun mannen tijdens de oorlog aten
De laatste dag dat de veteranen
in Nederland waren stond er een bezoek gepland aan het oorlogsmuseum te
Overloon. Wat ze niet wisten was dat Hans IJdo van de 104e re-enactment groep van Stichting
Militair Depot geregeld had dat wij op het terrein van het museum een kleine
static show konden neerzetten. Twee puptenten hadden we opgesteld met hierbij
een massa aan klein materiaal w.o veel rantsoenwerk en uitrustingstukken,
tevens was Hans er met zijn oorlogsvoertuig, een Dodge 6x6. Deze ontmoeting was
voor de veteranen zeer verrassend en zij vonden het heel erg leuk. We kregen
enkele leuke opmerkingen te horen zoals van de vrouw van een veteraan die onze
waslijn zag met origineel ondergoed, gespannen tussen onze twee tenten. Nu wist
zij waarom haar man in ieder hotel kamer steeds een lijntje hing met daarop de
was. De nagemaakte rantsoenen, kauwgoms, sigarettenpakjes etc waren zeer
populair, en menigeen heeft zulke zaken mee terug genomen naar Amerika als een
souvenir.
Timberwolf reis mei 2001:
In augustus 2000
kregen we vanuit Amerika de eerste berichten dat er weer een Timberwolf Tour
zou komen in mei 2001. Ons groepje, "de vrienden van de Timberwolves"
hebben daarom in november 2000 contact opgenomen met de gemeente Zundert, om de
ontvangst van de veteranen te regelen. Peet van Oers en Ronald van Beek zaten
namens onze groep in het ontvangstcomité, samen met Frits Slootmans van de
gemeente Zundert.
We stelden voor, om één van onze
wensen, die al jaren bij ons leeft werkelijkheid te laten worden, namelijk het
oprichten van een monument voor de bevrijders van Zundert, en het onthullen van
dit monument in aanwezigheid van veteranen. Het had wat voeten in de aarde maar
we kregen onze wens er toch door. Tevens zouden we een rit maken met de veteranen
langs de plaatsen waar zwaar gevochten is in oktober 1944 ten zuiden van
Zundert, begeleid door historische voertuigen en re-enactors in origineel
uniform. Dit alles zou plaatsvinden op 5 mei 2001, bevrijdingsdag. Tevens
vernamen we ook dat de veteranen de plaatsen Oudenbosch en Standdaarbuiten in
Noord-Brabant zouden bezoeken op 3 en 4 mei 2001.
Enige weken op voorhand kregen we
een verzoek vanuit Amerika of we op 2 mei een aantal mensen aanwezig konden
zijn op de militaire begraafplaats van Henri Chapelle voor een kranslegging bij
het graf van Luitenant John J. Olsen.
Foto: 2
mei 2001, een eerbetoon bij het graf van luitenant John J. Olsen.
In het Timberwolf gezelschap
reisden twee dochters mee van luitenant John J. Olsen, die is gesneuveld in Duitsland
op 3 december 1944. De jongste dochter was nog niet geboren toen de luitenant
sneuvelde. Hier gaven we natuurlijk graag gehoor aan, het was een eer om
hierbij aanwezig te zijn. Het was een heel emotioneel moment, ook voor ons. We
hebben op verzoek van de veteranen in uitgaansuniform een groet gebracht bij
het graf en in de houding een minuut stilte in acht genomen. Later op die dag
zijn we nog mee gereisd naar de begraafplaats in Margraten, waar bij de kapel
ook bloemen werden neergelegd, waar we ook weer in de houding aan de
plechtigheid "moesten" deelnemen van de veteranen, graag gedaan
natuurlijk.
De gehele groep vanuit Amerika
bestond uit 18 veteranen en 22 familieleden van veteranen. Op 3 mei waren ze op
bezoek in Standdaarbuiten, en bezochten hier de plaatsen waar ze de rivier de
Mark hadden overgestoken in november 1944, We waren er op bezoek met 3 jeeps en
6 geüniformeerde mensen, die volop belangstelling kregen van de veteranen en
menig maal werden gefotografeerd.
Op 4 mei waren de veteranen op
bezoek in Oudenbosch, waar bij het Timberwolf monument een kranslegging
plaatsvond. In Oudenbosch was ook een tentoonstelling ingericht met
verschillende foto’s en materiaal vanuit de bevrijdingsdagen. We waren hier
aanwezig met 2 jeeps en 8 mensen in uniform. We kregen natuurlijk ondertussen
veel contact met de veteranen, en kregen ook hun verhalen te horen van wat ze
meegemaakt hebben in 1944, dit is niet mis. Sommige veteranen weten heel weinig
meer van die dagen, maar sommige weten het nog precies te vertellen. ’s-Avonds
zijn we wederom naar Standdaarbuiten gereden voor de dodenherdenking, hier
waren de veteranen ook bij aanwezig.
Op 5 mei was de grote dag
aangebroken. We hadden afgesproken om de veteranen op te halen bij hun hotel in
Breda, en wel met alle voertuigen. Net voor het vertrek viel jammer genoeg de
jeep van Henk Koyen uit, heel jammer want hij zag er na al dat werk erg goed
uit. Dus hadden we nog 4 jeeps en een Dodge 4x4 over, en totaal waren we met 21
mensen in uniform, een gedeelte in uitgangsuniform en een gedeelte in
gevechtsuniform.
Aangekomen in Breda waren de vets
zeer verrast dat ze begeleid werden naar Zundert met een colonne militaire
voertuigen. Aangekomen in Zundert, stapten de burgemeester en de wethouders mee
in de bus voor de historische rondrit. Peet van Oers gaf uitleg in de bus over
de historische gebeurtenissen in 1944 als we bij de plaatsen aankwamen waar er
was gevochten in 1944. We hadden ook een boekje uitgereikt aan iedere veteraan,
met een kaart van onze gemeente met daarop aangegeven de troepenbewegingen, de
Duitse versterkingen, de verzamelpunten, en de richting van het oprukken van de
divisie in oktober 1944. De meeste
mensen vonden het een prachtig naslagwerk, dat natuurlijk geheel in de Engelse
taal was geschreven. Ook was er per dag en per regiment de geschiedenis
bijgevoegd vanaf 25 tot en met 28 oktober 1944. In Achtmaal bezochten we een
boerderij, deze boerderij was een verbandpost in 1944 van het 415e infanterie
regiment. We bezochten nog andere plaatsen, en rond 11.15 uur kwamen we aan in
Zundert, bij de plaats waar het monument onthuld zou worden. We hadden nog
niemand van de veteranen, op Glen Lytle na, iets laten weten van deze
onthulling. Het was op de landing van Normandië na, het best bewaarde geheim
tot nu toe. Het monument bestaat uit een "Timberwolf" boom, een
bronzen plaat met een tekst waar we de 104e infanterie divisie bedanken voor
onze bevrijding en een info box met daarin het bevrijdingsverhaal en 4 foto’s.
Er stonden naast de harmonie zeker enige honderden mensen uit de gemeente
Zundert te wachten op het grote moment. Er was veel belangstelling, mede
doordat we in Zundert veel reclame hadden gemaakt via de lokale TV en de lokale
kranten. Na wat woorden van onze burgemeester, gaf Glen Lytle een kleine
speech. Hij vertelde over de dag dat hij als een van de eerste verkenners van
zijn regiment Zundert binnenkwam. Alle veteranen en hun familieleden waren zeer
verrast en ontroerd door deze verrassing. Hierna speelde de harmonie het
Amerikaanse en het Nederlandse volkslied. Hierna kreeg de bevolking van Zundert
de gelegenheid om te praten met hun bevrijders. Daarna gingen we te voet en in
de voertuigen richting ons lunch adres, achter de harmonie aan. Het leek weer
wel een bevrijdingsintocht en was zeer speciaal. Na de lunch was er nog een
kleine speech van Glen Lytle en van onze burgemeester. De gemeente had nog een
verrassing voor iedereen. Een groepsfoto die was gemaakt bij het monument was
snel ontwikkeld en afgedrukt, en ieder kreeg een exemplaar. Onze groep had ook
nog een souveniertje voor de veteranen, namelijk een 10-1 rantsoen doosje met
een speciaal voor deze gelegenheid gemaakte achterkant, met daarin snoepgoed
verpakt in gescande oorlogsverpakkingen, en een bedankbriefje. De meeste Amerikanen
waren erg onder de indruk van ons cadeautje.
Na de lunch hebben we nog een rit
gemaakt van ongeveer een uur langs andere historische plaatsen, maar nu ten
noorden van Zundert en Rijsbergen. Hierna was het een zwaar afscheid, na 4
dagen met de vets te hebben opgetrokken moesten we nu afscheid nemen. We hebben
nog een saluut gebracht toen ze voor de laatste keer aan ons voorbij reden.
Misschien is dit wel de laatste veteranen tour geweest, Glen Lytle wist niet of
er ooit nog een nieuwe reis naar Europa komt, we wachten rustig af.
Terug naar pagina
Timberwolves